Site Haritası

2021 Yılı Okudukları (14)


 KÖPEK KALBİ
Mihail Bulgakov
İş Bankası Yayınları / 132 Sh

Mihail Bulgakov Rus edebiyatının tarihe armağan ettiği ünlü yazarların arasında hak ettiği ilgiyi görmemiş bir yazar. Bunu her Bulgakov eseri okuduğumda yürekten hissediyorum. Buna sebep olan muhtemelen döneminde yasaklanması hatta yok sayılması olabilir. Yazarın Rusya ile ne alıp veremediği var gibi bir hisse bile kapılmak mümkün okurken. Zira sözünü sakınmadan romanlarındaki kahramanları üzerinden sisteme, devrime istediği her eleştiriyi getiriyor olması onu dönemindeki diğer yazarlardan kesinlikle ayırıyor. Kısa hacimli “Köpek Kalbi” eserinde aşağılanmış, yok sayılmış Şarik adlı bir sokak köpeğinin ameliyat edilerek insanlaşması ve sonrasında onu yaratanlara karşı takındığı devrimci tavrın yarattığı sorunları okuyoruz. Bulgakov Rusya’daki devrim ile insanların köpekleşmesini mi iddia ediyor bilemiyorum. Ama sanki bizi enfes bir kurgu üzerinden ironi ile bunu düşünmeye sevk ediyor gibi. Köpek Şarik’in bir kimlik sahibi olup Şarikov’a dönüştüğü yaşamında Devrimci bir nefer olarak fikirleri gelişirken, onu yarı insana çeviren Profesör Filipoviç’in muayenehanesinde asalak olarak yaşamını sürmeye devam ettiğini görüyoruz. Kesinlikle bir hiciv eseri diyebiliriz. Köpekten insana evrilen Şarik’in yaptığı tahammül edilemez şeylerin arasında “Nihayetinde bir köpek kalbi taşıyor” notunu okuyoruz. Devrimler, yönetim sistemleri, kanunlar… Hepsi bahane! “Köpeği insan yapamazsınız, insan olanı da köpekleştiremezsiniz” mi diyor acaba Bulgakov? Okuyup kendiniz karar verin isterim.



 KİTLE VE İKTİDAR
Elias Canetti
Ayrıntı Yayınları / 511 Sh

Tavsiye üzerine kitap okumanın ne kadar büyük bir risk taşıdığını acı bir tecrübe ile tekrar yaşamış oldum. Yazarın bu kitap için 30 yıllık bir çalışma yapması beraberinde aslında bütünlüğü kaybetme riskini doğurmuş. Düşünün ki 30 yıl öncesinden bir şeyler anlatmaya başlıyorsunuz, konu 30 yıl içinde dallanıp budaklanıp farklı kulvarlara kayıyor. Çok şey anlatmaya çalışıp aslında bir şey anlatmıyor gibi bir hava ile tamamladım kitabı. Cenetti’de eserin kaynakça kısmında; uzun yıllar üzerinde çalıştığı bu eser için faydalandığı kaynakları eksiksiz sunmanın imkânsızlığından bahsetmiş. Açıkçası kesinlikle kendi açımdan değerlendirdiğimde fayda sağlamadığım kötü okumalardan biri oldu benim için. Eserin adı sizi tavlamasın. Eserde isminden yola çıkarak Dünya üzerindeki kitleleri yöneten iktidarlar hakkında bir analiz okuyacağınızı zannediyorsanız yanılıyorsunuz. Ne Hitler’in Nazi Almanya’sında, ne Mussolini’nin İtalya’da, Ne Napolyon’un Fransa’da, ne Stalin’in, Lenin’in Rusya’da kitleleri nasıl etkileyerek iktidar aracı haline getirdiklerinin cevaplarını okuyacaksınız bu eserde... Hiçbiri yok. Nasıl olur demeyin. Ben de bu güçlü karakterler ve yönettikleri kitleler üzerinden bir sosyolojik araştırma bekleyerek okumaya başlayıp 511 sayfa boyunca mitolojik ritüellerden, efsanelerden, kabilelerin saçma sapan detaylı hikâyelerinden, hayvan belgeseli izler gibi avına odaklanan canlılardan bahsetmesi dışında bir şey bulamadım. Gerçekten o kadar saçma sapan batıl kabile efsaneleri ve masalları var ki bunları anlatarak kitleler hakkında sosyolojik bir saptama yapma fikri Canetti’ye nereden esmiş bilemiyorum. Eser kesinlikle bir tür sınıfına girmiyor. Bu platformda kitabın türüne bakmanızı öneririm. Bir yere koyamamış olacaklar ki roman dışında her sınıfa sokulmuş eser. Benim siyaset politika türüne aldanarak başlayıp sabırla okuyup bitirdiğim esere 7-10 arasında puan verenleri faydalandıkları için ayrıca ayakta alkışlıyorum. Tabi gerçekten okudularsa… Bir de bu kadar birbirinden kopuk bir eseri Türkçe ’ye çeviren Gülşat Aygen’e de madalya verilmesi gerektiğini düşünüyorum.


ÖTEKİ
Fyodor Mihayloviç Dostoyevski
İş Bankası Yayınları / 181 Sh

Okuma serüvenimde benim için en önemli demirbaşlardan biri olan Dostoyevski’yi sevmenin büyük bir ayrıcalık olduğunu yine hissettim “Öteki” romanını okurken. Yazarın; “Suç ve Ceza” “Karamazov Kardeşler” gibi nadiren 10 üzerinden 10 verdiğim 2 eseri hala hafızamda en özel köşelerinde dururken “Öteki” romanı için çok fazla bir beklenti içine girmemiştim ne yalan söyleyeyim... Dostoyevski’nin 1846 yılında yayınladığı ve döneminde övgü alan “İnsancıklar” adlı romanından sonra yazdığı “Öteki” romanının döneminde çok fazla beğenilmemesine açıkçası şaşırdım diyebilirim. Ben “İnsancıklar” romanından çok daha başarılı buldum ve keyif aldım okurken. 1846 yılında psikolojik rahatsızlığı olan bir karakteri bu kadar gerçekçi bir anlatım tarzı ile okuyucuya sunmuş olması gerçekten inanılmaz. Bu psikolojik rahatsızlıkların bizim yaşadığımız dönemlerde teşhis ve ayrıntılarının daha fazla ortaya konulduğunu düşünürsek, Dostoyevski’nin bunu o yıllar içinde nasıl gözlemleyip bir karakter yaratarak romanlaştırdığını daha fazla takdir ediyor insan. Golyadkin kesinlikle Raskolnikov gibi hafızaya kazınan bir karakter olup çıkmış. Her an yolda karşınıza çıkıp nezaketini kaybetmeden, kendi uydurduğu bir durumu gerçekmişçesine size anlatacakmış gibi. Yaşadığı kişilik bölünmesi ile hayatını mahveden Golyadkin’in hikâyesini merak eden özellikle Dostoyevski hayranlarına kesinlikle tavsiye ederim.


SON SIĞINAK
Hasan Nuhanoviç
Turkuaz Yayınları / 357 Sh


Kitabı bitirdiğim şu anda içimde derin bir boşluk hissediyorum. Hasan Nuhanoviç’in ıstırap dolu bir tarihe tanıklık ettiği, o tarihin içinde hayatta kalmaya çalıştığı gerçek hikâyesinin bittiği o son sayfada arafta kalmış gibiyim. Kitabın bitmesi ile beraber en azından çekilen acıların mutsuz da olsa artık son bulduğuna sevinmek mi gerektiğini kendime sorduğum bir ikilem bu. “Son Sığınak” bir roman değil. Yazarın üniversite son sınıf öğrencisi iken dağılma sürecindeki Yugoslavya’da Sırpların Boşnak Müslümanlara uyguladığı baskı ve tehdidin, devamında hiçbirimizin detaylarını bilmediği bir soykırıma dönüşünün hikâyesi. Daha doğru tanımlama ile yaşanmış acı anıları... Nuhanoviç ailesinin Sırp tehdidinden kaçmak için Vlasenica’dan başlayıp Srebrenitsa’da sona eren hayatta kalma mücadelesi öylesine acı yüklü ki anlatmam çok mümkün değil. Okurken inanın kanım çekildi diyebilirim. Srebrenitsa’da kuşatma altında her gün Sırpların aralıksız bombalı saldırılarının dışında açlığa karşı verilen mücadeleyi okurken yoruldum. Ben bugün okurken yoruluyorsam o günlerde bu zulmü yaşayanların acılarını anlamam gerçekten mümkün değil aslında. Yaklaşık 2 yıl kuşatma altında kaldıktan sonra BM’nin nihayet koruma altına alındığını ilan ettiği Srebrenitsa’da, Boşnakların dönemin Hollandalı BM askerleri tarafından Sırplara teslim edildiği bir soykırım ile sona eren dünya ahlaksızlığını okumak inanın sizi epey hırpalayacak. Bu satırları okurken Hasan Nuhanoviç’in çaresizliğini insanlığını yitirmemiş her yüreğin hissedeceğine eminim. Nuhanoviç bize gerçek bir tarih arşivi armağan etmiş. 357 sayfa boyunca Nuhanoviç ailesi ile birlikte aç kaldım diyebilirim. Bir altın bileziğin ancak birkaç kâse un ile değiş tokuş yapılabildiği, değersizleştiği, tek bir yumurtanın 10 Mark bedele satıldığı, hayatta kalmak için hemen herkesin insanlıktan çıktığı çok büyük dram yüklü bir eser Son Sığınak... Sırpların çoğumuzun boyutunu tam olarak bilmediği soykırımlarının kaynak kitabı. Okumalısınız...


NAMAZ AŞIKLARI
Ali Balkan
Işık Yayınları / 159 Sh


İçinde bulunduğumuz Ramazan ayında okumak istediğim bir kitaptı. Hayatın o yorucu, boğucu koşturmasından bir nebze uzaklaşmak adına iyi gelir diye düşünmüştüm. Namazı hayatlarında özel kılan başta Peygamber Efendimiz (SAV) olmak üzere bazı sahabeler ve hak dostu insanların onu nasıl ikame ettiklerini anlatan samimi bir kitap gibi başladı. Namazın önemi, manevi kazanımları ile ilgili ruha hoş gelen örnekler ile devam eden eser bir yerden sonra Fethullah Gülen propagandası ile tamamlandı. Yazarımız aslında Fethullah Gülen’e ve onun kıldığı namaza methiyeler düzmek için Peygamber efendimizden başlıyor, sahabeler ile devam ediyor ve hacmin fazlasını Fethullah Gülen’e ayırarak onu bir anlamda namazın assolisti ilan etme garipliğine tutuluyor neredeyse. Kitaplığıma 2010 yılında girmiş. Şu an kitabı basan Işık Yayınları zaten kapatıldı. Yani satışı yok eserin. Kitabı aslında bir yerden sonra Devletin tüm organlarına sızmak adına zamanında nasıl topyekûn manevi bir sömürü hareketine girdiklerini müşahede etmek için yarım bırakmadan okudum diyebilirim. Ali Balkan’a; namazını övdüğü, neredeyse tek bir anını onsuz geçirmeyen bir insanmış gibi mertebelere yükselterek bize bu kitapla propagandasını yaptığı şahsın; devlet kademelerine sızmak için soruları çalmaktan, insanların özel hayatlarını deşifre ederek kasetlerle şantaj ve her türlü kul hakkını afiyetle yiyen organizasyonu kurmaktan, ticaret ve finans çalışmalarından ne zaman vakit bulmuş da o namazları kılmış diye sormak gerek! Hoş, Ali Balkan’ın da kim olduğu belli değil. Fethullah Gülen’in muhtemelen bu müstear isim ile kaleme alıp kendini ve örgütü için güzelleme yaptığı eserlerden biridir muhtemelen. Bu incelemeyi de tarihe ibret kaydı olması açısından buraya bırakalım.


 1984
George Orwell
Can Yayınları / 350 Sh

Orwell’in 1948 yılında tamamladığı eser, yazarın “Hayvan Çiftliği” adlı eseri ile birlikte en kült kitabı sayılır. Kimilerine göre bir ütopya, kimilerine göre ise gelecek ile ilgili bir korku senaryosu 1984… Kabul etmeliyim ki benim için geç kalınmış bir okuma oldu. Zaten Orwell ile tanışmama vesile olan “Hayvan Çiftliği” kitabı da geç okunmuşlardan biriydi benim için geçtiğimiz yıl. 1984 ne kadar hayalî gibi görünse de anlatmaya çalıştığı şeyin dozu daha düşük bir versiyonunu bugün aslında yaşıyoruz diyebiliriz. Tek gerçeğin ve amacın, koşulsuz iktidarda kalmak ve hükmetmek olduğu, bu güç uğruna her türlü özgürlüğün ve muhalif düşüncenin hain ilan edilerek yok edilmesine endeksli bir dünya Okyanusya… Her evde sizi kontrol eden, izleyen, düşüncelerinizi analiz eden bir tele ekranın, iktidarın dijital polislik görevini koşulsuz yerine getirmesi bir yerden sonra çokta hayalî gelmiyor aslında. Şu an içinde bulunduğumuz zamanda da hükmedenin fikrine karşı dile getirilenler “hain” yaftası yapıştırılarak servis edilmiyor mu bizlere? Gerçekleri yayınlamak yerine hükmedenin istediklerini bize yayınlayan Orwell’in tele ekranlarının benzerleri evlerimize konuk olmuyor mu her gün?

Gerçekliğin çarpıtılması ile ilgili toplumun aldığı tavrı bakın nasıl okuyoruz 1984’de:

Hiçbir şeyi kavrayamadıkları için hiçbir zaman akıllarını kaçırmıyorlardı. Her şeyi yutuyorlar ve hiçbir zaman zarar görmüyorlardı. Çünkü bir mısır tanesinin bir kuşun bedeninden sindirilmeden geçip gitmesi gibi, yuttuklarından geriye bir şey kalmıyordu…

Yine halkın ezilen ve sömürülen tabakası olmasına rağmen sömürüldüğünün farkında olmayan proleterlerden bahsederken şunu okuyoruz:

Proleterlerin korkulacak bir yanı yoktur. Kaderlerine terk edilmiş olan proleterler, dünyanın daha farklı olabileceğini kavrama gücünden yoksun bir biçimde kuşaklar ve yüzyıllar boyunca çalışacak, üreyecek ve öleceklerdir…

Winston’un işlediği düşünce suçu üzerinden 2+2’nin 5 ettiğine inanabilen bir işkence ve propaganda manzumesi ile sıfırlanan, buharlaşan hayatını Orwell’in kaleminden mutlaka okumalısınız. Unutmadan şunu da eklemek isterim. Kimin neden bu tip bir asparagas dedikodusu çıkardığını bilememekle birlikte; 1984, bugünün Pandemi salgınını falan anlatmıyor beyler bayanlar. Sadece tek bir satır olarak, dünyayı sömüren ülkelerin, insanları hızla öldürecek bir virüs üretebileceği düşüncesi geçiyor kitabın bir yerinde. Sadece bu satır üzerinden bir salgın ve salgının yarattığı yenidünya düzeni romanı falan değil yani bu kitap. Her kim bunu iddia ediyorsa kitabı okumadığından emin olabilirsiniz. Çok uzattığımın farkındayım ama titiz çalışması ile bize nefes ve ses olan Sayın Celal Üster’e de teşekkür etmeden olmaz. İyi ki böyle titiz, eli öpülesi çevirmenlerimiz var…



 KÜLLERİN GÜNÜ
Jean Christophe Grange
Doğan Kitap Yayınları / 280 Sh

Grange kitaplarını yorumlarken adet olduğu üzere bir Grange hayranı, takipçisi olduğumu belirterek başlayayım. Yakın zamanda okuduğum “Son Av” eserinden sonra yeni çıkan “Küllerin Günü” eserini de arayı uzatmadan okumak istedim bu kez. Grange; Amir Niemans ve yardımcı polis memuru Ivana ile karşımızda yine. Açıkçası Grange bu eserde heyecan dozunu epey düşük tutmuş. Olayların daha soluksuz hale geldiği kısımlar 200. sayfadan başlıyor. Zaten eserde 280 sayfa olunca bu durum sizi hayal kırıklığına uğratabilir. Ancak bu düşük heyecan dozu beni çok olumsuz etkilemedi. Zira yazarın sürekli bir cinayet sahnesi okutmak yerine daha ağır bir giriş gelişme kısmı denemesi yapmasını olumlu bile buldum diyebilirim. Grange hayranları olarak beğeni çıtamızın epey yüksek noktada olması yazar için büyük risk. Bunu kabul etmek gerek. O da bir insan ve her kitapta aynı kurguyu, şaşırtmayı yapması bizim için çok mümkün değil. Bizi bu zor beğenenler odasına kilitleyenlerin başında kendisi geliyor çünkü. Ben mükemmel olmasa bile yine de Grange temel standartlarını karşıladığını düşünüyorum kitabın. Tüm kitaplarını okumuş biri olarak yazıyorum bunu. Amir Niemans ile bayan memur Desnos arasında bir yakınlaşma olmamasını da “çok şükür klişenin birini yaşamadık” diye artı puan hanesine yazıyorum. Ivana karakterinin üzüm şırası tankından sağ salim kurtulması, Niemans ile Ivana’nın bir sonraki kitapta da bize konuk olacaklarının göstergesi sanırım. Grange severler zaten mutlaka okurlar ama yazarla ilk tanışacaklara halen “Kızıl Nehirler” ve “Kurtlar İmparatorluğu” kitaplarını öncelikli tercih etmelerini altını çizerek öneririm.



 MAHALLE KAHVESİ
Sait Faik Abasıyanık
İş Bankası Yayınları / 134 Sh

Sait Faik Abasıyanık’ın eserleri içinde en çok bahsedilenidir Mahalle Kahvesi. Eğer diğer eserlerinin birçoğunu okuduysanız mutlaka Mahalle Kahvesi’ne uğramanız icap edecektir. Eserde 22 öykü yer alıyor. Yine içinizi ısıtacak keyifle okuyacağınız kısa öyküler. Yine keşke öykünün devamı olsa diye hayıflanacağınız bir Sait Faik tarzı klasikler… “Mahalle Kahvesi” öyküsünde; aforoz edilmiş bir genci, “Plajdaki Ayna”’ öyküsünde; zeytin ağacının altında oynayan bir çocuk ile başlayan sohbetin keyfini sürerken devamında gelişen dramı, “Dört Zait’” öyküsünde; yolda yürürken sigara yakılan, adres sorulan, yardım istenen adam olmanın iyi mi kötü mü olduğunun içsel savaşını, “Baba Oğul” öyküsünde; hangi evladın hayırlı olduğunun vurucu sorusunu, “Bilmem Neden Böyle Yapıyorum” öyküsünde; çalmayan hırsızın hayat ile enfes dalgasını, “Gramofon ve Yazı Makinesi” öyküsünde; hayata yenik düşmüş insanların ipuçlarını radyoya yenik düşmüş Gramofonun hüzünlü hikâyesi üzerinden anlatışını, “Sakarya Balıkçısı” öyküsünde; dere balıklarının orta direk lezzeti üzerinden Muharrem’in gizemli hayat kesitini, “Kestaneci Dostum” öyküsünde; garibanın azimle çalışmasının bu coğrafyada neden daha sonra garibanı yoldan çıkaran bir kadere dönüştüğünü okuyacaksınız. Tabi bu yorumlar okurken bende uyanan düşünce kırıntıları. Siz de farklı duygular uyandırabilir Sait Faik… Bir anlamda keyifle okuduğum hikâyelerin başlıklarını da yazmış oldum bu inceleme ile. Kitabın sonunda Orhan Veli’nin 1950 yılında Yaprak dergisinde Sait Faik için kaleme aldığı yazı var. Bu yazı da keyifle okuyacağınız; “Sait Faik kimdir?” sorusuna verilmiş belki de en güzel cevaplardan birisi kuşkusuz…


 SON AV
Jean Christophe Grange
Doğan Kitap Yayınları / 300 Sh

Bizi kendisine sıkı sıkı bağlayan romanlarından Kızıl Nehirler ’de yer alan kahraman polisimiz Niemans’ın sahne aldığı Son Av; Grange hayranlarının öyle ya da böyle mutlaka okuyacakları bir polisiye roman. Koşulsuz Grange hayranlarından biri olarak her yeni çıkan kitabını tereddütsüz kitaplığıma kattığım yazarın bu eserini de keyifle okudum. Tamam, kabul ediyorum ki Grange’nin sizi soluksuz bırakan bir adrenalin bombası değil bu eser. Ama yine de okunabilir bir Grange eseri. Geçmişi Nazi Almanya’sına giden garip bir sülalenin, kendi mülkleri olan ormanlarında yaşanan insan avı cinayetlerinin perdesini aralamaya çalışan Niemans’ı bu kez çok zeki görmüyoruz eserde. Cinayetlerin sebebi çözülse de itirafı yapan, detayları anlatan failin intiharı bir anlamda yazarın yeni eserinde muhtemelen sır perdesine devam edecek bir romana dönüşeceğinin ipuçlarını veriyor bize. Oldum olası polisiye romanlarda ayrı ülke vatandaşı polis memurlarının klişe yetki tartışmalarını okumaktan hoşlanmadım. Grange’de bu eserinde bolca Alman-Fransız yetki dalaşını soslamış kitabında. Özetleyecek olursak; heyecan dozu biraz düşük olsa da Grange severler okuyacaklardır.


TOSUN BANK
İsmail Saymaz
İletişim Yayınları / 143 Sh

Açıkçası okuduktan sonra aman aman bir araştırma eseri olmadığına şahit oldum. İsmail Saymaz PC başında internetteki haber kupürlerini derleyerek 1-2 günde baskıya verilmiş bir eser hazırlamış gibi... Ben Çiftlik Bank yapısının geçmişinin, insanları mağdur eden detaylarının sosyolojik olarak da incelendiği bir eser olduğunu düşünerek alıp okudum. Ancak bitirdiğimde yavan ve emek verilmemiş bir piyasa kitabı ile karşılaştım. 140 sayfa boyunca İsmail Saymaz bir dolandırıcılıktan bahsediyor ama örnekleme yok. Sisteme yıllar boyu toplam para yatıran kişi sayısı 132.222 kişi. Çiftlik Bank davasında mağdur kişi sayısı 3.762 kişi!  Yani 140 sayfa boyunca bizi çok büyük bir dolandırıcılık girdabında gezdirdiğini iddia eden bu kitaba göre mağdur sayısı yaklaşık sadece % 3 Bu sizce de komik ya da garip değil mi? % 97 oranında sistemden zarar görmemiş hatta para kazanmış bir dünya insan olduğu gerçeği var. Amacım bu tip emek vermeden para kazanma hayallerine güzelleme yapmak değil. Ama kesinlikle Çiftlik Bank olayının perde arkasında başka şeyler var ve bu kitap bunu anlatmıyor. Birden başlayan soruşturma, hesapların blokesi, mal varlıklarına el konulması mağdur olan % 3’lük dilimin haklarını karşılamamış mı bunu da merak ediyorum açıkçası. Dediğim gibi, beni tatmin etmedi ve Tosuncuğun kimi nasıl dolandırdığını da hala anlamış değilim. Popüler gündem konu soslu bir ticari kitap hazırlamış Sayın Saymaz.


SIRÇA KÖŞK
Sabahattin Ali
Dekalog Yayınları / 265 Sh

Gerçeklerin sokaktaki sade vatandaş olarak nitelediğimiz insanlara ulaşmasından çok korkanlar şüphesiz Sabahattin Ali’nin katilleridir. Ali’ye fikirleri yüzünden zulmedenlerin, yok saymaya çalışanların bizlere sunduğu tek bir değer olmadı. Ama yok saydıkları Sabahattin Ali’nin eserleri yazıldığı dönemin üzerinden 75 yıl geçmesine rağmen hala okunuyor. Okunmaya da devam edecek. Çünkü gerçeklerin saklanması, üstünün örtülmesi hiçbir zaman mümkün değil. Sırça Köşklerinin o kartondan duvarlarına güvenip insanlığı sömürenler için bugün çok daha fazla Sabahattin Ali’lere ihtiyaç var. Zamanında yasaklanmış bu eserin içinde 13 Öykü ve 4 Masal yer alıyor. Hikâyelerin hemen hepsi sömürülen, adam yerine konulmayan o mazlum Anadolu topraklarının dramını barındırıyor. Bir de bu coğrafyada sömüren tarafın aymazlığını… Bugün 2021 yılında bile bazı şeylerin 1945 yılındaki gibi olması insanı deli ediyor. Böbrek ve Cankurtaran hikâyelerini okuduğunuzda ne demek istediğimi daha iyi anlayacağınızı düşünüyorum. Hikâyelerin hemen hepsi bizden sahneler. Ve her ne kadar hikâyede olsalar aslında düpedüz tokat gibi gerçekler. Ali’yi vurmakla bu gerçekleri öldüremediler. Bugünde daha fazlası ile hayatın içinde olan bu gerçekler bizi tokatlamaya devam ediyor. Ama Sırça Köşk mensuplarında değişen bir şey yok!



ATATÜRK BİR MİLLETİN YENİDEN DOĞUŞU
Lord Kinross
Altın Kitaplar Yayınları / 529 Sh

Atatürk hakkında bugüne kadar birçok eser okudum. Hemen hepsinden milli mücadele dönemine ait yeni şeyler öğrendiğimi ve istifade ettiğimi söylemeliyim. Ancak Atatürk’ü; onunla birlikte olmamış yabancı bir tarihçinin kaleminden okumak açıkçası çok daha heyecanlı bir yolculuktu benim için. Lord Kinross’un eserini okuyup bitirdiğinizde kesinlikle objektiflik sınırlarına riayet etmiş bir tarihçi disiplinini hissediyorsunuz. Bugün belki birçok eser var Atatürk’ü anlatan. Kimisi yaptığı devrimleri ön plana çıkaran, kimisi vatanı kurtaran bir milli mücadele dönemini ön plana çıkaran eserler. Kinross ise Mustafa Kemal’i sadece bir asker ve milli mücadele kahramanı değil, bir insan olarak peki ala olabilecek hataları ile de kaleme alan müstesna bir eser bırakmış bizlere. Atatürk; yaşadığı dönemde bugün onu hadsizce eleştirenlerin eleştirdikleri şeyleri milletinden saklayan takiyye yapan bir lider değildi. İşte Lord Kinross tam da bunu hepimizin gözüne sokuyor. Atatürk düşmanlarının tabi ki alıp okuyacaklarını düşünmüyorum. Çünkü yobaz insan zaten okumaz. Dedikodudan beslenir ve fikir sahibi olduğunu zanneder. Evet, Atatürk çok alkol içerdi. Bunu da kimseden saklamaya çalışmazdı. Zaten az içseydi, sağlığını kaybetmeseydi, Türkiye onunla beraber bir 10-15 yıl daha geçirebilseydi bugün her şey çok daha güzel olurdu eminim. Bu milletin yeniden doğuşu Atatürk önderliğinde onun idealist ve vatan sevgisi taşıyan silah ve siyaset arkadaşları ile mümkün oldu. Eseri okuduğunuzda bunu bir kez daha net olarak anlamış olacaksınız. Ciltli bir baskısını kitaplığımızda bulundurmaktan çok mutluyum. Çevirisini yapan Sayın Necdet Sander beyefendi de ayrıca büyük teşekkürü hak ediyor.



 HÜR ŞEHRİN İNSANLARI
Kemal Tahir
Bilgi Yayınları / 766 Sh

Kemal Tahir’in Çorum Cezaevinde iken kaleme alıp tamamladığı roman yazarın hayatta iken yayınladığı bir eser değil. Eseri okuyunca açıkçası yayınlamamasını isabetli bulduğumu söylemem gerek. Kemal Tahir diğer başka eserlerine altlık çalışması yapmış gibi geldi bana bu eserinde. Sizi sürükleyecek bir konu yok. Açıkçası cezaevinde iken kadınsızlık başına vurmuş gibi bir pozisyona düştü gözümde sevdiğim yazar. Eserin ilk yüz sayfasında Murat’ın sefil ve yoksul hayatını, bu hayat içinde iken bile insana ait güzel hasletlerin numunelerini görüp güzel bir Kemal Tahir eseri diye umutlandım. Ancak sayfalar ilerledikçe Murat ile birlikte kimin eli kimin cebinde misali zamparalık hikâyesine dönen bir romana dönüştü eser. Hoşuma gitmedi. Eserdeki hemen hemen tüm kadınlar Murat ile yatak fantezisinde. Eserin sonlarına doğru Serbest Fırka’nın kuruluş süreci ile ilgili ciddi bir Atatürk eleştirisi de var. Belirli diyaloglar, konuşmalar, karakterler, düşünceler değerli ama kitabın genelindeki o dozu gereksiz cinsel hava tüm bu olumlu detayları silip süpürüyor. Sevdiğim bir yazar Kemal Tahir. Ama sevdiğim ve iyi bir yazar diye her kitabını övecek değilim şüphesiz. “Hür şehrin insanları” Murat karakteri ile yatmak için uğraşıp didinen kadınlar ile Murat’ın o kahvedeki mazlum halinden çıkıp iş bulunca zamparalıkta Nirvana’ya ulaşma hikâyesi... Bunun dışında esere bir değer katma çabalarındaki yorumlara gülüp geçiyorum.


 BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI TARİHİ
Basil Liddel Hart
İş Bankası Yayınları / 600 Sh

Öncelikle şunun altını çizelim. Yazar, Birinci Dünya Savaşına gönüllü olarak katılmış bir İngiliz. Ordudan ayrıldıktan sonra askeri tarih ve stratejileri alanında eserler vermeye ömrünü adamış biri olarak nitelendiriliyor. Yani Tarih ilminin kendine has metot ve disiplini ile ilgili bir eğitimi yok. Nihayetinde emekli bir ordu mensubu... Bu nedenle eseri bir tarihçinin süzgecinden geçmiş kaynak kitap gibi görmüyorum. Başucu kitabı olarak da nitelendiremem. Savaş tarihinden ziyade cephedeki manzaraların, stratejilerinanlatıldığı bir eser okuyacaksınız. Ziyadesi ile sizi sıkıp boğacak taaruz detayları, yarma harekâtları, tümenlerin pozisyonlarını ne diye okuyorum bile diyebilirsiniz. Ben öyle dedim okuyup bitirdiğimde. Çok mekanik, sizi sarıp sarmalamayan belki de sadece bu denli uzun soluklu bir savaşa katılmış insanların daha bir merakla okuyabilecekleri kitap olarak görüyorum. Kara kuvvetleri askeri stratejilerine meraklı olanlar da zevk alabilir. Sadece Çanakkale cephesinin anlatıldığı yani içinde Türkiye’nin yer aldığı bölümü daha bir merakla okuyorsunuz. Kaldı ki bu bölümde çok üstünkörü anlatılıp geçilen bir bölüm olmasına rağmen eserin geneli çok boğucu olduğu için nefes alma imkânı bulmuş oluyorsunuz. Kitaba başlarken; peşine aynı yazarın 2.Dünya Savaşı Tarihi eserini de okurum diye düşünüyordum ama yeter… İkincisini okuyabilme tahammülü gösterebilmem için kendimi şarj etmem gerekiyor. Çok emek verilmiş bir eser olduğu gerçeğini inkâr etmemekle beraber tarih okumayı seven de biri olarak keyifsiz sıkıcı bir okuma oldu benim için.